سامانه الکترونیکی سازمان نظام مهندسی ساختمان

مقدمه:

  "سازمان نظام مهندسی ساختمان" سازمانی در اصل غیر دولتی است که بر اساس ماده 3 فصل اول قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب اسفند ماه 1374 تاسیس شده است. فلسفه وجودی و نقش اصلی سازمان نظام مهندسی ایجاد و افزایش مشارکت هر چه بیشتر مهندسان در اجرای قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان است. این مهم با نظارت بر کار اعضا و پروژه های ساخت و ساز صورت می گیرد. دستور العمل ها و مصوبات این سازمان از طریق وزارت مسکن و شهرسازی جنبه اجرایی می گیرد.

      با در نظر گرفتن چارت سازمانی تصویری کلی از حجم و چگونگی انجام فعالیت های مختلف در سازمان مربوطه در ذهن شکل می گیرد. در حال حاضر سازمان های نظام مهندسی عموما با ایجاد بخش های سازمانی مختلف سعی در اجرای 1- قانون نظام مهندسی ساختمان و 2- مقررات ملی ساختمان داشته اند. برای مثال تصویری از خلاصه چارت نظام مهندسی ساختمان استان فارس را در زیر آورده ایم.

      در نگاه اول وجود چنین تشکیلات پیچیده ی سازمانی برای ارائه خدمات به بیش از 28000 عضو و اجرای مقررات ملی ساختمان برای انبوهی از پروژه های عمرانی که هر ساله در استان تحت پوشش صورت می گیرد لازم به نظر می رسد.

      از طرف دیگر برای درک بهتر بزرگی سیستم حجم, سطح و نوع ارتباط با نمایندگی های سازمان همچنین ارتباط بسیار نزدیک این سازمان با سازمان مسکن و شهرسازی استان و تمامی شهرداری های سطح استان را در کنار نگاره بالا را باید در ذهن گنجاند.

 

      بنابراین انتظار وجود چالش های مدیریتی بسیار در این نوع سازمان ها دور از ذهن نمی باشد. زیرا که:

      الف) دلیل وجودی سازمان بر اساس آنچه که در قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان آورده شده مشارکت هر چه بیشتر مهندسان در اجرای مقررات ملی ساختمان است. به گفته دیگر سازمان نظام مهندسی با در اختیار داشتن ناظران و مجریان عملا مهمترین رکن اجرا و نظارت بر قانون است! تعداد و مقیاس پروژه های موجود در استان و وظیفه سازمان جهت کنترل کیفیت پروژه ها و آنالیز کیفیت آنها میزان سنجش مناسبی جهت درک حجم و اهمیت فعالیت های سازمان است.

      ب) سازمان از تعداد زیادی مهندسان و شرکتهای فعال در ساخت و ساز شهری تشکیل شده است. سازمان موظف است علاوه بر کنترل دقیق بر ظرفیت و صلاحیت اعضای خود با توجه به شرایط در تقسیم پروژه ها بین آن ها نیز نظارت داشته باشد.

در بررسی مورد ب

      باید به افزایش چشم گیر نرخ عضویت در سازمان های نظام مهندسی از سال 83 توجه کرد. پیش بینی می شود با توجه به افزایش جمعیت و تعداد دانشگاه ها و به تبع آن فارغ تحصیلان رشته های مرتبط با ساختمان این نرخ برای سالیان متمادی در سطح بالایی باقی بماند. این موضوع یک دگرگونی و چالش بسیار بزرگ برای هر سازمانی می باشد.

 

در بررسی مورد الف

      می توان گفت که از سال 1387 شاهد فراهم شدن زمینه های اجرایی بیشتر قانون و مقررات ملی ساختمان در کنار رشد روز افزون اجرای عملی این مقررات از سوی ارگان های مختلف هستیم. اما اجرای دقیق مقررات ملی ساختمان و استفاده از این فرصتها نیاز به سیستم کنترلی فراگیری دارد که با درنظر گرفتن الف)شرایط مختلف اعضا ب) مفاد و بندهای مختلف مقررات ملی ساختمان و مواردی که در استان وابسته به شرایط خاص وضع کرده است ج) ارتباط نمایندگی های در سطح استان با ستاد مرکزی؛ نه تنها دشوار است بلکه در برخی از موارد مشکلات جدیدی را سبب شده است.

برای کاستن پاره ای از مشکلات بوجود آمده سازمان نظام مهندسی فارس که (سازمانی پیشرو قلمداد می شود) از سال ها پیش با استفاده از نرم افزارهای سفارشی سعی در انجام نظارت و کنترل در سطوح تعریف شده ایی را داشته اند. متاسفانه به دلایل زیر این نرم افزارها تقریبا امروزه کارایی ندارند.

1.        عدم یکپارچگی نرم افزارها و در واقع جزیره ایی بودن و عدم ارتباط آنها به یکدیگردر یک سازمان

2.        عدم انطباق نرم افزارها با مقررات ملی ساختمان و بخشنامه ها و دستور العمل ها

3.        عدم انعطاف پذیری نرم افزار نسبت به بخشنامه ها و دستور العمل ها

4.        عدم دور اندیشی در نیازهای آینده سازمان از نرم افزار های موجودو محدود بودن قابلیت های نرم افزارها

5.        استفاده از فناوری های نامناسب در ساخت نرم افزارها

6.        عدم امکان گسترش قابلیتهای نرم افزارهای موجود به دلیل نحوه معماری آنها و استفاده از فناوری ها و زبان های برنامه نویسی از رده خارج شده.

7.        فرایندگرا نبودن نرم افزارها. بیشتر این نرم افزارها به صورت دفاتر ثبت خاصی عمل می کنند که نتایج پایانی فرایندهای مختلف در آنها ذخیره می شوند و روند یا گردش اطلاعات را در آن شاهد نیستیم.

8.        عدم امکان پیگیری تمامی سوابق اطلاعاتی

در این راستا شرکت طراح سامانه پارسیان با کمک مدیریت اجرایی و مدیریت طرح برنامه سازمان نظام مهندسی استان فارس در طی دو سال مطالعه بر فرایند ها و نحوه فعالیت این سازمان طرح ایجاد سامانه الکترونیکی سازمان نظام مهندسی ساختمان را به عنوان بهترین راهکار برای جایگزنی ساز و کار قدیمی مطرح کرد.

 

رویکرد سامانه:

سامانه الکترونیکی سازمان نظام مهندسی با رویکردی که موارد زیر را در بردارد و تکیه بر آخرین فناوری ها می تواند تحولی شگرف را در ابعاد درونی و برونی سازمان نظام مهندسی سبب شود.

 

1.        جامع بودن سیستم(سیستم تمامی فرایندهای مربوط به اعضای سازمان را در بر می گیرد)

2.        یکپارچگی سیستم (تمامی ماژول ها با یکدیگر در ارتباط هستند و از خروجی ها و ورودی های یکدیگر استفاده می کنند)

3.        تحت وب بودن (نرم افزار تنها بر روی سرور نصب می شود و کلاینت ها با استفاده از مرورگرها می تواند به نرم افزار دسترسی پیدا کند)

4.        مستقل از سیستم عامل (اجرای نرم افزار بر روی کلاینت ها مستقل از سیستم عامل آنها می باشد)

5.        این سیستم بر پایه قابلیت های خود تمامی نمایندگی های سازمان را نیز پوشش می دهد تا نمایندگی ها با اتصال به سامانه بتوانند خدماتی همسان با ستاد مرکزی را ارائه دهند.

6.        با توجه به فرایندهای موجود در سازمان نظام مهندسی این سامانه ارتباط مناسبی بین سازمان مسکن و شهر سازی و شهرداری و سازمان پدید می آورد.

7.        دسترسی از راه دور به سیستم (هدف از پیاده سازی سیستم فراهم آوردن دسترسی از خارج از سازمان به سیستم می باشد توسط اعضا، کارمندان ستاد مرکزی، کارمندان نمایندگی ها، نمایندگان مسکن، کاربران شهرداری)

8.        امکان پیگیری کلیه امور توسط مدیریت (فرایندها با تایید و نظارت مدیران به سرانجام می رسند)

9.        حفظ کامل سوابق و تغییرات (سوابق اطلاعات تغییر یافته نگهداری می شوند)

10.    الکترونیکی شدن تمامی درخواست های اعضا (تمامی درخواست های مربوط به امور اعضا توسط خودشان از طریق اینترنت صورت می گیرد)

 

 

درگاه های مختلف سامانه

این سیستم به دلیل گستردگی و خدمات رسانی به طیف وسیعی از کاربران از پرتال های مختلفی تشکیل شده است. منظور از پرتال درگاه هایی است که ویژه ی گروه های مختلف کاربران پیاده سازی شده است.

امکانات و ماژول های موجود در هر کدام از این پرتال ها بر اساس نیازی که آن دسته از کاربران با سیستم دارند پیاده سازی شده است و با یکدیگر متفاوت هستند.

کاربران بوسیله شبکه اینترنت و با استفاده از پرتال خویش می توانند فرایندهایی که در ارتباط با خود است را مدیریت کنند.

        پرتال کارمندان (ستاد مرکزی و نمایندگی ها)

        پرتال اعضای حقیقی

        پرتال اعضای حقوقی

        پرتال اساتید

        پرتال موسسات آموزشی

        پرتال سازمان مسکن و شهرسازی

        پرتال معاونت فنی شهرداری شیراز و دیگر شهرداری ها

        پرتال مهمان

 

ماژول ها و ارتباط آنها در سامانه الکترونیکی سازمان نظام مهندسی

سامانه الکترونیکی سازمان نظام مهندسی از  ماژول های مختلفی تشکیل شده است